สวัสดีครับ สวัสดีปีใหม่ ขอโทษที่ห่างหายไปนานเป็นเดือน ชีวิตยังวนเวียนกับการปั่นงาน จนไม่ค่อยมีเวลาสักเท่าไหร่ ก่อนที่เราจะลุยกันต่อในปี 2026 เรามาสรุปภาพรวมไวๆของ SUI ดีกว่า ว่าในตลอดปี 2025 ที่ผ่านมา SUI Technology มีอะไรที่สำคัญเกิดขึ้นมาบ้าง
Mysticeti v2
เริ่มจากตัวหลักก่อนเลย Mysticeti v2 ซึ่งเป็น Consensus หลักของ SUI โดยทีมได้มีการประกาศอย่างเป็นทางการช่วงเดือน Nov ที่ผ่านมา ตัว v2 แน่นอนได้ต่อยอดจาก v1 ที่เปิดตัวไปเมื่อกลางปี 2024 นู้น ใจความหลักๆเลยคือการปรับปรุงในเรื่องความเร็ว เเละทำให้มีความยืดหยุ่นมากขึ้น โดยมีการปรับปรุงในส่วนของการลดทอนขั้นตอนที่ไม่จำเป็นของ การส่งเเละการยืนยันธุรกรรมในระบบ รวมถึงทำให้มีการใช้ทรัพยากรน้อยลง ส่วนถ้าอยากรู้ว่า Mysticeti v2 ทำงานยังไงเดียวทีม ContributionDAO น่าจะมี Live บน X เเหละ เพื่ออธิบายกันอีกที แต่ก่อนจะเรียนรู้ตรงนี้ อย่างลืมไปดู Live เก่าๆก่อนนะ
5 vdo จุกๆ กันไป
…
Walrus - Programmable Storage
ในเดือนมีนาคม 2025 ที่ผ่านมา ทีม Mysten Labs ได้เปิดตัว Walrus บน Mainnet ซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญที่สุดสำหรับการจัดการข้อมูลบน Sui ก่อนหน้านี้ การจัดเก็บไฟล์ขนาดใหญ่ (Blobs) เช่น รูปภาพ วิดีโอ หรือโมเดล AI บน Layer 1 โดยตรงนั้นเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ ซึ่ง Walrus ได้เข้ามาแก้ปัญหานี้ด้วยการสร้างเลเยอร์จัดเก็บข้อมูลแบบกระจายศูนย์ที่เชื่อมต่อกับ Sui ecosystem
…
Seal - Data encryption and onchain access control
Privacy ไม่เคย เเละไม่เคยหายไปใหน ถ้าใครอยู่ใน Web 3.0 ecosystem เราจะเห็นเทรนของ Privacy เวียนว่ายตายเกิดกลับมาเป็นระยะ Seal เป็นก็เป็น Privacy player นึงที่สำคัญบน SUI ecosystem ซึ่งได้เปิดตัวบน Mainnet ไปตั้งแต่ช่วงกันยายนปีที่แล้ว โดย use case หลักที่จะเห็นได้ชัดเจนเลยคือการนำ Access Control ของ Seal ไปทำงานควบคู่กับ Walrus ซึ่งทางเราก็เคยเขียนตัวอย่างไว้ละ ลองอ่านย้อนหลังตาม blogs เหล่านี้ดูนะ
…
The Agentic Web
ก็…AI นั้นเเหละ มีหลายตัวที่เปิดตัวไปแล้ว มีตัวนึงที่เรากำลังศึกษาคือ Nautilus โดยเปิดตัวบน Mainnet ในช่วงกลางปี 2025 ถือเป็นจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญของ Sui Stack ที่เข้ามาจัดการข้อมูลระหว่างโลก On-chain และ Off-chain โดยทำหน้าที่เป็นเลเยอร์สำหรับการ Indexing ข้อมูล และการประมวลผลนอกเชน (Off-chain Computation) เทคโนโลยีนี้ช่วยให้นักพัฒนาสามารถสร้างแอปพลิเคชันที่มีความซับซ้อนสูง เช่น AI Agents โดยไม่ต้องแบกรับต้นทุนในการเก็บข้อมูลหรือประมวลผลทุกอย่างบนบล็อกเชนโดยตรง ซึ่งเป็นจุดเด่นสำคัญของ Nautilus เขาละ ทำให้ เชื่อมต่อข้อมูลจากภายนอกหรือผลลัพธ์การคำนวณที่ซับซ้อนกลับเข้ามาสู่ Smart Contract ได้อย่างถูกต้อง ไว้เดียวเขียน Blog เเยกดีกว่าจะได้เห็นตัวอย่างกันด้วย
กับอีกส่วนนึงที่ทุกคนน่าจะเคยเห็นเเล้วมั่ง…เคยเเหละคือ Agentic Payments Protocol (AP2) ของพี่ใหญ่ Google ของเรานั้นเอง ซึ่ง SUI ก็เป็นหนึ่งในพันธมิตรกับเขาด้วย ก็ต้องรอดูต่อไปว่าจะมีอะไรน่าสนใจมาไหม
…
Move Registry (MVR)
ในช่วงหน้าร้อนของไทย ก็คือเมษาปีที่แล้ว ทีม Mysten Labs ได้เปิดตัว Move Registry (MVR) ซึ่งถือเป็นเครื่องมือใหม่ใน ecosystem ที่ช่วยยกระดับประสบการณ์นักพัฒนาบน Sui เป็นอย่างมาก MVR คือระบบ จัดการแพ็กเกจ (package management) แบบ on-chain สำหรับโค้ด Move ของ Sui ที่ทำหน้าที่คล้ายกับ npm (ของ JavaScript) หรือ crates.io (ของ Rust) ในโลกของบล็อกเชนนั้นเอง โดยนักพัฒนาสามารถ เผยแพร่แพ็กเกจ Move ขึ้นไปยัง MVR ได้ ใครสนใจลองไปส่องกันดูที่นี้นะ https://www.moveregistry.com/
…
Move lang/SDK
ที่เข้าตาเลยก็คือ SUI Stack Messaging SDK ซึ่งเป็นเครื่องมือใหม่ที่เปิดตัวในปี 2025 เพื่อทำให้ระบบส่งข้อความแบบกระจายศูนย์กลายเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาแอปบน Sui ได้โดยตรง แทนที่จะต้องพึ่งโซลูชันภายนอกหรือ API นักพัฒนาสามารถสร้าง การสื่อสารที่เข้ารหัสลับตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง (end-to-end encrypted) ที่เชื่อมกับ wallet identity และสามารถจัดเก็บข้อความและไฟล์แนบได้อย่างปลอดภัยบนเครือข่าย Sui พร้อมการเข้าถึงที่กำหนดเองได้ผ่านโมดูลต่าง ๆ ของ stack เช่น Sui blockchain, Walrus decentralized storage, และ Seal access control ซึ่งจาก SDK นี้นักพัฒนาสามารถสร้างฟีเจอร์ที่หลากหลายได้ตั้งแต่ข้อความแบบหนึ่ง-ต่อ-หนึ่ง, ห้องแชทกลุ่ม, ไปจนถึงการสื่อสารที่ถูกทริกเกอร์โดยกิจกรรมบนเชน เช่น การ mint NFT หรือการลงคะแนนโหวต
น่าจะสรุปภาพรวมประมาณนี้ ถ้าใครมีอะไรอยากจะเเชร์ จัดมาได้เลยนะ คิดว่าปีนี้ อยากจะมี workshop แหละ อยู่หลังคีบอร์ดมานานเเล้ว อยากเจอหน้าทุกคนบ้าง เดียวทีมจะมีประกาศเร็วๆนี้นะ ถ้าใครสนใจมาร่วมกันได้เลย หรือถ้าใครอยากให้สอนหัวข้ออะไรใน workshop บอกได้น๊าา
